Виртуалды көрме

[:ru]

Каждый гордится своей родиной, страной и историей, а также символами государства. Понимание содержания государственных атрибутов, понимание их сути повышает уважение к важным элементам нашего государства.

С первых дней независимости одной из главных целей нового молодого государства – Республики Казахстан – была разработка и утверждение государственных символов. Их подготовка заняла особое место в истории становления государственной независимости Казахстана. Тысячи казахстанцев приняли участие в создании новых символов. Конституционный закон «О государственных символах Республики Казахстан» был принят 4 июня 2007 года. В соответствии с этим Законом 4 июня ежегодно в Республике Казахстан отмечается День государственных символов.

Государственный флаг Республики Казахстан представляет собой полотнище голубого цвета с изображением в его центре солнца и парящим под ним орлом. У древка – вертикальная полоса с национальным орнаментом. Изображения солнца, лучей, орла и орнамента – цвета золота. Автор Государственного флага Республики Казахстан – заслуженный деятель культуры Казахстана Шакен Ниязбеков.

Государственный герб Республики Казахстан представляет собой шанырак – круговое навершие купола юрты с исходящими во все стороны солнечными лучами. На гербе справа и слева изображёны крылатые мифические кони – тулпары. Вверху пятиконечная звезда, а внизу надпись «Қазақстан». Авторами Государственного герба Республики Казахстан являются известные архитекторы Жандарбек Малибеков и Шот-Аман Валиханов.

Государственный гимн в истории суверенного Казахстана был утвержден дважды – в 1992 и 2006 годах. После обретения республикой государственного суверенитета в 1992 году был объявлен конкурс на музыку и текст гимна Казахстана. По итогам конкурса было решено сохранить музыкальную версию гимна Казахской ССР. Таким образом, авторами музыки первого гимна независимого Казахстана стали Мукан Тулебаев, Евгений Брусиловский и Латиф Хамиди. Кроме того, победителями конкурса на лучший текст стал коллектив авторов – известных поэтов Музафара Алимбаева, Кадыра Мырзалиева, Туманбая Молдагалиева и Жадыры Дарибаевой.

В 2006 году был принят новый государственный гимн. В качестве основы была выбрана популярная патриотическая песня «Мой Казахстан» («Менің Қазақстаным»). Эту песню Шамши Калдаяков написал в 1956 году на слова Жумекена Нажимеденова. Первый Президент Казахстана Нурсултан Назарбаев отредактировал оригинальный текст музыкального произведения, чтобы придать песне высший статус государственного гимна и сделать ее звучащей более торжественной. 6 января 2006 года на совместном заседании палат Парламент Казахстана внес изменения в Указ «О государственных символах» и утвердил новый государственный гимн страны. Гимн Казахстана, ранее известный как песня «Мой Казахстан», был утвержден Парламентом 6 января 2006 года по инициативе Первого Президента Республики Казахстан Нурсултана Назарбаева. Впервые он был исполнен 11 января 2006 года на инаугурации Главы государства. Автор песни Шамши Калдаяков, авторы текста Жумекен Нажимеденов, Нурсултан Назарбаев.

В честь Дня государственных символов Республики Казахстан Национальным архивом Республики Казахстан представлена подборка архивных документов из фондов архива, отражающих историю формирования основных атрибутов суверенного Казахстана – флага, герба, гимна.

[:kk]

Әр адам өз Отанын, елін, жерін және тарихын мақтан тұтады, ал мемлекет пен оның өткен тарихын рәміздері айқындайды. Мемлекеттік атрибутиканың мазмұнын түсіну, олардың мәнін ұғыну – осы мемлекетіміздің маңызды элементтеріне деген құрметті арттыра түседі.

Тәуелсіздік алған алғашқы күндерден бастап жаңа жас мемлекет – Қазақстан Республикасының басты мақсаттарының бірі мемлекеттік рәміздерін дайындау және бекіту болды. Оларды дайындау Қазақстанның мемлекеттік тәуелсіздігінің қалыптасу тарихында ерекше орын алды. Жаңа символдарды жасауға мыңдаған қазақстандықтар қатысты. «Қазақстан Республикасының Мемлекеттік рәміздері туралы» Конституциялық Заң 2007 жылы 4 маусымда қабылданды. Осы Заңға сәйкес жыл сайын 4 маусым Қазақстан Республикасында Мемлекеттік рәміздер күні ретінде мерекеленеді.

Қазақстан Республикасының мемлекеттік туы – ортасында шұғылалы күн, оның астында қалықтап ұшқан қыран бейнеленген тік бұрышты көгілдір түсті мата. Тудың сабының тұсында ұлттық өрнек тік жолақ түрінде нақышталған. Күн, оның шұғыласы, қыран және ұлттық өрнек бейнесі алтын түстес. Қазақстан Республикасы Мемлекеттік туының авторы – Қазақстанның еңбек сіңірген өнер қайраткері Шәкен Ниязбеков.

Қазақстан Республикасының Мемлекеттік елтаңбасы – дөңгелек пішінді және көгілдір түсті шаңырақ түрінде бейнеленген, шаңырақтан шыққан уықтар күн сәулесін еске салады. Оң жағы мен сол жағында аңыздардағы қанатты пырақтар бейнесі орналасқан. Жоғарғы бөлігінде – бес бұрышты көлемді жұлдыз, ал төменгі бөлігінде «Қазақстан» деген жазу бар. Қазақстан Республикасы Мемлекеттік елтаңбасының авторлары – белгілі сәулетшілер Жандарбек Мәлібеков пен Шот-Аман Уәлиханов.

Еліміздің мемлекеттік гимні егеменді Қазақстанның тарихында екі рет – 1992 және 2006 жылдары бекітілді. Республика мемлекеттік егемендігін иеленгеннен кейін, 1992 жылы Қазақстан әнұранының музыкасы мен мәтініне байқау жарияланды. Байқау қорытындысы бойынша Қазақ КСР гимнінің музыкалық редакциясын сақтау туралы шешім қабылданды. Осылайша тәуелсіз Қазақстанның алғашқы гимінің музыкасының авторлары Мұқан Төлебаев, Евгений Брусиловский және Латиф Хамиди болды. Сонымен қатар, үздік мәтінге жарияланған байқауда авторлар ұжымы, белгілі ақындар Мұзафар Әлімбаев, Қадыр Мырзалиев, Тұманбай Молдағалиев және Жадыра Дәрібаева жеңіп шықты.

2006 жылы жаңа мемлекеттік гимн қабылданды. Оның негізі ретінде халықтың арасында кеңінен танымал «Менің Қазақстаным» патриоттық әні таңдап алынды. Ол әнді Шәмші Қалдаяқов 1956 жылы Жұмекен Нәжімеденовтің сөзіне жазған болатын. Қазақстанның Тұңғыш Президенті – Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев әнге мемлекеттік гимн жоғары мәртебесін беру және анағұрлым салтанатты шырқалуы үшін музыкалық туындының бастапқы мәтінін өңдеді. Қазақстан Парламенті 2006 жылы 6 қаңтарда палаталардың бірлескен отырысында «Мемлекеттік рәміздер туралы» Жарлыққа тиісті түзету енгізіп, еліміздің жаңа мемлекеттік гимнін бекітті. Бұрын «Менің Қазақстаным» әні ретінде танымал болған Қазақстанның гимні Президент Нұрсұлтан Назарбаевтың бастамасы бойынша 2006 жылы 6 қаңтарда еліміздің Парламентінде бекітілді. Бірінші рет ол 2006 жылы 11 қаңтарда Мемлекет басшысының салтанатты ұлықтау рәсімінде орындалды. Әннің авторы Шәмші Қалдаяқов, сөзін жазғандар: Жұмекен Нәжімеденов, Нұрсұлтан Назарбаев.

Қазақстан Республикасы мемлекеттік рәміздері күніне орай Қазақстан Республикасының Ұлттық архиві қорларында сақталатын егеменді Қазақстанның басты атрибуттары – ту, елтаңба, әнұранның қалыптасу тарихынан сыр шертетін құжаттар топтамасы ұсынылады.

[:]